Ewa Bąkowska honorowym obywatelem gminy Opoczno

28 października 2016 r. na XXV Sesji Rady Miejskiej w Opocznie, radni przyjęli uchwałę o nadaniu Ewie Bąkowskiej honorowego obywatelstwa Gminy Opoczno. Decyzja ta została podjęta przez aklamację.

Ewa Bąkowska urodziła się w 1931 roku w rodzinnym majątku Jaxa-Bąkowskich (herbu Gryf) w Kraśnicy. Jest córką Jerzego i Anny z Wartanowiczów. Wywodzi się ze znanej na Ziemi Opoczyńskiej starej rodziny szlacheckiej Jaxa-Gryf Bąkowskich, która osiedliła się na tym terenie w 1862 r. kiedy to Antoni Bąkowski kupił dobra Kraśnica. W okresie II wojny światowej rodzina Bąkowskich – Anna, żona Jerzego oraz córka Ewa i syn Stefan służyła pomocą wycofującym się oddziałom polskim, potem oddziałowi majora „Hubala” oraz Armii Krajowej. Z uczynności gospodarzy dworku w Kraśnicy wielokrotnie korzystał Oddział Wydzielony Wojska Polskiego majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”.

Kraśnica (pow. Opoczno) należała od wielu pokoleń do rodziny Jaxa Bąkowskich. Ostatnimi właścicielami byli Anna i Jerzy Bąkowscy. Po wybuchu wojny i wyjeździe męża na front Anna Bąkowska została w majątku sama z dwójką dzieci: Stefanem i Ewą. Już od pierwszych dni wojny dwór w Kraśnicy służył pomocą żołnierzom wycofujących się wojsk polskich. Taką też pomocą obdarzony został oddział majora Hubala, który dotarł na te tereny w listopadzie 1939 roku. W książce Aleksandry Ziółkowskiej-Boehm pt. „Dwór w Kraśnicy i Hubalowy Demon” znaleźć można wspomnienia Ewy Bąkowskiej, wtedy kilkuletniej dziewczynki:  „Już w końcu 1939 roku na naszych terenach pojawił się Wydzielony Oddział majora Hubala. Rodzice moi znali osobiście Henryka Dobrzańskiego jako jeźdźca olimpijczyka i kuzyna naszych sąsiadów, państwa Drużbackich z majątku Zameczek”.

Z Kraśnicy otrzymał „Hubal” dar w postaci konia Demona, który w okolicy znany był najpierw jako wierzchowiec pana Bąkowskiego, a potem Hubala. Konia do oddziału doprowadził stangret Stanisław Konecki. Wrócił z pisemnym podziękowaniem od majora Dobrzańskiego. Pod Hubalem Demon jeździł aż do 30 kwietnia 1940 r., kiedy to major wraz ze swym wierzchowcem zginęli w Anielinie koło Opoczna. Kiedy w miejscu śmierci majora wzniesiono szaniec, w bocznej jego części umieszczono oszkloną kryptę, gdzie spoczęły kości Demona. Obecnie w murze okalającym szaniec można doszukać się tylko śladów po krypcie, gdyż kości zostały rozkradzione, a część, która ocalała, znajduje się w Izbie Pamięci jednostki wojskowej w Tomaszowie Mazowieckim.

2 czerwca 2010 r. Ewa Bąkowska przekazała do zbiorów Muzeum Regionalnego w Opocznie dokument z podziękowaniem majora Hubala za ofiarowanego Oddziałowi Wydzielonemu Wojska Polskiego konia Demona. Dokument ten znajduje się obecnie na stałej wystawie poświęconej II wojnie światowej na Ziemi Opoczyńskiej.

Ewa Bąkowska ukończyła technologię żywności na Wydziale Chemii Politechniki Gdańskiej oraz studia magisterskie w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Obecnie Ewa Bąkowska jest na emeryturze, nadal mieszka w Gdańsku. Należy do Rodziny Katyńskiej, wiele lat działała w środowisku kombatanckim AK. Wielokrotnie odwiedzała rodzinne strony oraz gościła w Opocznie.

Dwór w Kraśnicy sprzedano wiosną 2000 r. prywatnej osobie. Ewa Bąkowska bez powodzenia czyniła od 1990 roku starania o zwrot dworu z zabudowaniami. Ocalałe zabudowania nie zostały wpisane do rejestru zabytków a nowy właściciel dworu otrzymał dokument stwierdzający, że dwór nie nadaje się do remontu i może zostać rozebrany. Został spalony. W Kraśnicy pozostał tylko grobowiec i prochy przodków rodziny Jaxa-Bąkowskich. O dawnych właścicielach dworu w Kraśnicy przypomina krąg lip, które zasadzone zostały na pamiątkę urodzin każdego z 12 dzieci Antoniego Bąkowskiego; tablice dotyczące rodziny w kościele w Kraśnicy, groby Bakowskich na cmentarzu przykościelnym.

Niezwykłe losy dworu w Kraśnicy i jej mieszkańców opisała pisarka Aleksanda Ziółkowskaj-Boehm w książce pt. Dwór w Kraśnicy i Hubalowy Demon”. Książka  wydana została przez Państwowy Instytut Wydawniczy i opowiada o wojennych i powojennych losach prawnuków Antoniego Jaxa Bąkowskiego. Oprócz informacji na temat dworu w Kraśnicy pod Opocznem znajdziemy w niej również poruszającą historię adiutanta Hubala, Henryka Ossowskiego, i jego siostry Wandy Ossowskiej, opowieść o życiu Janusza Krasickiego, kontynuatora rodzinnych tradycji lotniczych, oraz dzieje Anny Bąkowskiej i jej córki Ewy, ostatniej spadkobierczyni dworu w Kraśnicy. 

Źródło: Muzeum Regionalne w Opocznie