Niemieckie dokumenty z IPN wyjaśnią tajemnicę pochówku ciała majora Hubala?

W kwietniu ubiegłego roku do Polski trafiły dwa albumy zawierające ponad 1385 zdjęć a także sześć krótkich filmów ukazujących Spałę i jej okolicę na przełomie lat 1939-40. Wśród fotografii znalazły się również nieznane dotąd pośmiertne zdjęcia majora Hubala. W mediach pojawiły się również informacje, że na materiałach filmowych widać Niemców stojących nad ciałem Henryka Dobrzańskiego. Czy można mówić o przełomie w poszukiwaniach grobu majora Hubala?

Minął rok od czasu, kiedy do Ambasady RP w Monachium zgłosił się wnuk niemieckiego oficera Ulrich Gauer, deklarując chęć zwrotu obrazu wywiezionego w czasie II wojny światowej przez jego dziadka. Dodatkowo strona polska pozyskała również ponad 1385 zdjęć a także sześć krótkich filmów ukazujących Spałę i jej okolicę na przełomie lat 1939-40. Wśród fotografii znalazły się również nieznane dotąd pośmiertne zdjęcia majora Hubala. Wszystko to w kwietniu ubiegłego roku trafiło do Archiwum IPN w Warszawie i poddane zostało digitalizacji.

Materiał ikonograficzny pochodzi ze zbiorów Augusta Gauera urodzonego w 1895. W trakcie II wojny światowej służył jako porucznik Wehrmachtu w okupowanej Polsce w jednostkach ochraniających kwaterę Głównodowodzącego Wschód (niem. Oberbefehlshaber Ost, Oberost) gen. płk. Johannesa Blaskowitza w Spale. Początkowo był dowódcą jednej z kompanii batalionu obrony terytorialnej nr XI/XIII (niem. Landesschützen-Bataillon XI/XIII), przekształconego 20 marca 1940 r. w I. batalion 651. pułku piechoty wchodzącego w skład sformowanej 372. Dywizji Piechoty, które to rozwiązano w lipcu 1940 r. po wcześniejszym odesłaniu części personelu do Niemiec. August Gauer przeżył wojnę i mieszkał w Republice Federalnej Niemiec.

Nasza redakcja wystąpiła z wnioskiem do IPN o udostępnienie wszystkich materiałów przekazanych przez Ulricha Gauera stronie polskiej. Po kilku tygodniach oczekiwania otrzymaliśmy 2 płyty CD a na nich cyfrowe kopie albumów oraz 6 krótkich filmików. Na zdjęciach udokumentowane zostało życie codziennie w okupowanej Polsce, w Warszawie, Częstochowie i innych miastach centralnej Polski. Większość zdjęć wykonana została w Spale. W obu albumach znajdują się pośmiertne zdjęcia majora Hubala, które wcześniej nie były znane stronie polskiej. Zdjęcia przedstawiające ciało zabitego majora Hubala w albumach nie pasują do reszty fotografii. Pojawiają się tam jakby przypadkiem. Biorąc pod uwagę, że zabicie Hubala było dla Niemców „dużym sukcesem” można przypuszczać, że wielu żołnierzy z 372. dywizji posiadało w swoich albumach odbitkę zdjęcia z  ciałem zabitego majora. Podobne zdjęcia odnalezione zostały w Austrii w 2002 roku w albumie innego niemieckiego żołnierza. 

Na materiałach filmowych tj. na 6 krótkich filmikach udokumentowane zostało życie codzienne żołnierzy. Widać na nich również, jak wyglądała Spała i okolice w pierwszych miesiącach wojny. Na jednym z nich znajduje się kilkusekundowe ujęcie  stojących żołnierzy. Na filmie widać jak jeden Niemiec robi zdjęcia czegoś co znajduje się na ziemi. Kilka osób zgromadzonych wokoło to najprawdopodobniej lekarze. Na filmie nie widać jednak nad kim lub czym zgromadzili się żołnierze. Nie można stwierdzić, że było to ciało majora Hubala. Nagranie jest bardzo krótkie i w pewnym momencie urywa się. Nawet jeśli uznać, że film nie jest kompletny, to i tak  w świetle posiadanych materiałów, trudno powiedzieć, że ma on coś wspólnego ze śmiercią majora Hubala. Na dzień dzisiejszy brak informacji o istnieniu innych nagrań. 

Wszystkie dotychczasowe poszukiwania grobu Hubala nie przyniosły odpowiedzi na pytanie, gdzie Niemcy pochowali ciało majora Dobrzańskiego. Nieznane dotąd pośmiertne zdjęcia ciała Hubala wskazują, że Niemcy wykonali ich kilka a może nawet kilkanaście. Większość z nich zrobiona została w anielińskim zagajniku, gdzie Niemcy znaleźli ciało Hubala oraz w dordze do jednostki wojskowej. Do dziś wiemy jedynie, że Niemcy przetransportowali ciało do Tomaszowa Mazowieckiego. Co stało się potem ze zwłokami majora Hubala wciąż pozostaje tajemnicą.