Uroczystość odsłonięcia pomnika majora Henryka Dobrzańskiego Hubala w Dobrej koło Sanoka

W sobotę 15 sierpnia w Dobrej koło Sanoka odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika w hołdzie Majorowi Henrykowi Dobrzańskiemu “Hubalowi” w 80. rocznicę jego bohaterskiej śmierci. Projekt budowy pomnika i jego uroczyste odsłonięcie zorganizowane zostało przez Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Dobra oraz Społeczny Komitet Budowy Pomnika. Warto dodać, że pomnik powstał wyłącznie ze społecznych składek mieszkańców Sanoka i Gminy Sanok oraz krajan z USA i Kanady.

Uroczystość uhonorowania majora Henryka Dobrzyńskiego „Hubala” w rocznicę jego bohaterskiej śmierci odbyła się w dniu Święta Wojska Polskiego, a jej patriotyczny charakter podkreślał bohaterskie zasługi Majora „Hubala”, legionisty, oficera WP, sportowca-olimpijczyka, obrońcy w wojnie obronnej w 1939 roku  a przede wszystkim dowódcy Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego.

Ceremonia odsłonięcia pomnika rozpoczęła się uroczystą mszą św. za duszę śp. Majora Henryka Dobrzańskiego “Hubala” w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Dobrej z niezwykle podniosłą i patriotyczną homilią wygłoszona przez ks. Proboszcza Pawła Pelca Po zakończonej mszy świętej zaproszeni goście wraz z mieszkańcami Dobrej przemaszerowali pod pomnik, gdzie rozpoczęła się oficjalna część uroczystości.  Wszyscy zgromadzeni odśpiewali Hymn Państwowy, a Żołnierze 21 Batalionu Logistycznego 21 Brygady Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa wraz z Harcerzami ZHP Hufca Ziemi Sanockiej zaciągnęli wartę honorową. Honorowy Patronat nad uroczystością objął Prezydent RP Andrzej Duda.

Przewodnicząca Społecznego Komitetu Budowy Pomnika, sołtys wsi Dobra Anna Dziurdziewicz oraz Wójt Gminy Sanok Anna Hałas przywitały wszystkich zaproszonych gości oraz zebranych mieszkańców, dziękując za przybycie i organizację uroczystości. Serię okolicznościowych przemówień patronów uroczystości rozpoczęła Wicewojewoda Podkarpacki Jolanta Sawicka, odczytaniem specjalnego listu Prezydenta RP Andrzeja Dudy skierowanego do wszystkich zgromadzonych na uroczystości, w którym Prezydent podkreślał ważność zorganizowanego wydarzenia oraz zasługi majora “Hubal”, jakie ten położył w dziedzinie obrony Ojczyzny w latach 1918-1940.

Stowarzyszenie “Hubalowa Rodzina” na uroczystości reprezentowały panie: Marta Kostka - wiceprezes Stowarzyszenia oraz Maria Barbara Leszczyńska - córka Hubalczyka Tomasza Bobowskiego „Budziwoja” - członek stowarzyszenia. M. Kostka odczytała list przesłany przez Henryka Sobierajskiego - wnuka mjr. Dobrzańskiego i Andrzeja Dyszyńskiego - Prezesa Stowarzyszenia “Hubalowa Rodzina” skierowany do przewodniczącej Społecznego Komitetu Budowy Pomnika.

W treści listu czytamy: (...) Mjr „Hubal”, jest dla wielu Polaków uosobieniem dobrze spełnionego żołnierskiego obowiązku i prawdziwego patrioty. Jego odwaga, męstwo i wierność żołnierskiej przysiędze, którą okazał w tragicznym dla Polski okresie kampanii wrześniowej 1939 roku, stała się trwałym fundamentem Jego legendy. Pomnik, który za Waszą przyczyną powstał w Dobrej, jest trwałym elementem pamięci o naszym  Bohaterze i doskonale wpisuje się w „hubalową legendę” . Stanowi ważne ogniwo w budowaniu wizerunku mjr Henryka Dobrzańskiego, pokazywaniu Jego umiłowania Ojczyzny jako wzoru do naśladowania i kształtowania patriotycznych postaw. Składamy serdeczne podziękowania Społecznemu  Komitetowi  Budowy Pomnika, Stowarzyszeniu Rozwoju Wsi Dobra, mieszkańcom wsi Dobra oraz  wszystkim tym, których trud, zaangażowanie oraz poświęcenie, a także środki materialne doprowadziły do powstania tego pomnika (...). Pełna treść listu kliknij tutaj

Po zakończeniu oficjalnych wystąpień, zebrani na uroczystości, wzięli udział w najbardziej podniosłej i uroczystości chwili, tj. ceremonii odsłonięcia i poświęcenia pomnika. Uroczystego odsłonięcia dokonały gospodynie imprezy - sołtys wsi Dobra Anna Dziurdziewicz oraz Wójt Gminy Sanok Anna Hałas, po czym ks. proboszcz Paweł Pelc dokonał aktu poświęcenia. Ceremoniału dopełniło zapalenie znicza pamięci Majora “Hubala” przez córkę Hubalczyka Tomasza Bobowskiego ps. Budziwoj – Barbarę Leszczyńską i Wiceprezes Stowarzyszenia „Hubalowa Rodzina” Martę Kostkę. Po tym nastąpiło złożenie wieńców i wiązanek kwiatów pod pomnikiem Majora „Hubala”.

Obchody zwieńczyła wiązanka pieśni patriotycznych w wykonaniu jednej z najstarszych na ziemi sanockiej orkiestr dętych - Orkiestry Dętej Ochotniczej Straży Pożarnej w Pakoszówce pod batutą Szymona Kielara.

VI wieków Dobrzańskich w Dobrej

Związki Dobrzańskich z Dobrą sięgają roku 1402, kiedy to król Władysław II Jagiełło w dniu 28 czerwca  przywilejem królewskim,  wystawionym w Nowym Mieście, pole Dobre w ziemi sanockiej położone szlachetnym  Jaśkowi i Dmitrowi braciom stryjecznym z Ulucza, tak ich braciom prawem dziedzictwa na wieki łaskawie darował: „ W imię Pańskie Amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę….”,  „Przeto My Władysław z Bożej łaski Król Polski, Wielki Książę Litewski i dziedzic Rusi, oznajmiamy niniejszym, wszystkim teraźniejszym i przyszłym, którym wiedzieć należy, i którzy do wiadomości niniejszego Aktu przyjdą, że zważając na zasługi i rozważając z wdzięcznej wierności płynącą chętną usłużność, dla której Jan Zono i Dmitro, bracia stryjeczni z Ulucza wraz z ich braćmi, naszemu Majestatowi, bardzo się podobali, i dla której na przyszłość zwiększeniem ich wierności i pilności jeszcze bardziej podobać się mogą i chcąc ich osobliwszej łaski naszej dowodem wyszczególnić i do dalszych zasług naszych zachęcić, niżej opisane pole nasze powszechnie Dobrem zwane w ziemi sanockiej położone w granicach następujących, od wierzchołka kamienia aż po bród Hłomczański ze wszystkimi tegoż dochodami, użytkami, pożytkami i czynszami, przychodami, polami, rolami, pastwiskami, lasami, gajami, gajkami, zaroślami, chrościnami, polowaniami, łowieniem ptactwa, pasiekami, sadzawkami, łowieniem ryb, jeziorami, bagnami, młynami, rzekami, wodami i z ich ściekami i przynależnościami, wraz z całym prawem dziedzictwa cum omni enerem domino, dajemy, udzielamy, darowujemy Janowi Zońkowi i Dmitrowi i ich braciom i dzieciom i spadkobiercom prawym i życzymy sobie ażeby ci w spokojnym tej darowizny posiadaniu i dzierżeniu na wieki pozostali…” (fragment przywileju króla Władysława II Jagiełły z 28 czrewca 1402 roku pochodzący z pisma konfirmującego króla Władysława IV Wazy z 5 października 1634 roku – oblatowany w Księgach Ziemskich Lwowskich, w księdze posiadłości: tow: 77, strona 405, nr 1).

W I połowie XVII wieku Dobrzańscy z Dobrej konfirmowali u króla Władysława IV Wazy przywilej na Dobrą z 1402 roku we Lwowie 5 października 1634 roku za pośrednictwem podstarościego halickiego Jakuba Bydłowskiego: „... i proszono nas imieniem szlachetnie urodzonych Jana, Eliasza, Teodora, Simeona Cyroinka, Eustachego, Siemiona, Andrzeja Niesionów i t. dalej, Stefana, Daniela Hubały, Białowąsów, Bazylego, Teodora Dziurdziaków Dobrzańskich ażebyśmy przywilej powyższych potwierdzić i utwierdzić raczyli, której prośbie to łaskawie zadość czyniąc powyższe, przywilej we wszystkich jego punktach, klauzulach, artykułach, warunkach potwierdzić umyśliliśmy jak to niniejszem czynimy i potwierdzamy o ile prawu powszechnemu się nie sprzeciwia i dotąd w używaniu zostaje, konfirmujemy i ratyfikujemy niniejszym pismem, stanowiąc aby znaczenie i siły wiecznej trwałości posiadał...” (fragment konfirmacji przywileju z 1402 roku podpisanej przez króla Władysława IV we Lwowie 5 października 1634 roku).
Do końca XVII wieku, prócz wymienionych wyżej lini rodowych: Nisiewiczów Dobrzańskich, Hubalów Dobrzańskich, Białowąsów (Białasów), Dziurdziewiczów Dobrzańskich, wyodrębniły się dalsze: Częstopianów, Demkowiczów Dobrzańskich, Gackiewiczów, Hnatusków-Junczyków, Hryckiewiczów Stalonych i Sokołowiczów. 

Pod koniec XVII wieku nastąpił podział wsi na Dobrą Szlachecką należącą do Dobrzańskich i Dobrą Rustykalną należąca w późniejszych czasach do starostwa sanockiego jako królewszczyzna. W okresie I Rzeczpospolitej Dobra miała 16 przysiółków, w tym m.in. Rzeczki, Czerlena, Chroborowce, Pererowce, Pleszawa, Ratny, Ratnówka, Siemowica i Dobrzanka, w której zamieszkiwały pierwsze pokolenia Dobrzańskich. Istniały tu tereny ze słonymi źródłami i warzelnie soli.

W roku 1780 Dobra Szlachecka należała do 22 przedstawicieli rodu Dobrzańskich. Pod koniec XVIII wieku żyło tu 150 rodzin szlacheckich rodu Dobrzańskich, którzy nie byli już współ właścicielami cząstkowymi Dobrej. W roku 1772 Dobra została sprzedana Piotrowi Starzyńskiemu. Próbę odnowienia własności rodowego gniazda podjął w roku 1828 justycariusz Kalikst Dobrzański wraz z Teodorem de Targonde z Łodziny zakupili Dobrą, którą współdziedziczyła po roku 1855 Izabela Dobrzańska, córka Kaliksta, jako współwłaścicielka własności tabularnej.  

Znani przedstawiciele rodu Dobrzańskich:
Jerzy Hubal-Dobrzański (1740-1826), absolwent szkoły rycerskiej, szambelan JKM króla Stanisława Augusta, major Legionów Polskich we Włoszech, uczestnik kampanii napoleońskich, kawaler orderu Virtuti Militari, marszałek sejmikowy powiatu opatowskiego ziemi sandomierskiej, właściciel klucza bestwińskiego i Czańca z zamkiem,
Aleksander Dobrzański (1766-1831), biskup rzymskokatolicki, leontopolitański, sufragan i dziekan kapituły sandomierskiej,
Jan de Dobra Nisiewicz Dobrzański (1780-1836), adwokat, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego,
Jan Dobrzański (1819-1886), nauczyciel młodego Adama Sapiehy, późniejszego kardynała i metropolity krakowskiego, pisarz i publicysta. Dyrektor polskiej sceny teatralnej w Teatrze Skarbkowskim we Lwowie.
Henryk Dobrzański „Hubal”(1897-1940), major WP, kawalerzysta, olimpijczyk, dowódca Wydzielonego Oddziału WP w okresie od listopada 1939- do kwietnia1940 roku,

Tekst: Robert Anton
Photo by: Langstudio – Grzegorz Langenfeld